Endüstriyel Sistemler

Dondurucunun Kapısını Kim Açtı?

Ekim’de Fransa’da yüzlerce süpermarketin soğutma kontrolcüleri uzaktan buz çözme moduna alındı, kasımda dalga Avrupa’ya yayıldı. ABD’li beş kurumun ortak uyarısı ve Fransa’nın İran’ı suçlaması, internete açık bırakılmış küçük bir kutunun nasıl ulusal güvenlik meselesine dönüştüğünü gösteriyor.

Bir süpermarketin dondurulmuş gıda koridoru: iki yanda camlı kapılı dondurucu dolaplar, ortada şarap kolileri.

Bir süpermarketin dondurulmuş gıda koridoru: iki yanda camlı kapılı dondurucu dolaplar, ortada şarap kolileri. · Fotoğraf: AG20044018 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Dinle 6 dakika

Hollanda’daki bir dondurulmuş gıda deposunda sistemler normalde eksi 20 dereceye ayarlıdır. 2 Kasım sabahı Danfoss’un bir sözcüsü Hollanda yayın kuruluşu NOS’a şunu anlattı: “Dün gece eksi 10'da olduklarını gördük.” Danfoss’a göre o gece Hollanda’da en az 17 işletmenin soğutma sistemine müdahale edildi; çoğu kasap ve mahalle bakkalıydı. Büyük zincirlerden Albert Heijn hiçbir şubesinin etkilenmediğini söyledi. Danfoss’un açıklaması kısaydı: vurulan sistemler güvenli bir ağda değildi ve hâlâ varsayılan parolayı kullanıyordu.

Bu, üç hafta önce Fransa’da başlayan bir kampanyanın ikinci gecesiydi.


Ekim’de Fransa’da ne oldu?

11'i 12 Ekim’e bağlayan gece, Fransız süpermarketlerinin soğutma kontrolcüleri uzaktan ele geçirildi ve buz çözme (defrost) moduna alındı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot’ya göre hedef 700 süpermarket noktasıydı; etkilenenler arasında Système U, Intermarché ve E.Leclerc var. BleepingComputer ise saldırının ilk günlerine dayanan raporlamasında “tahminen 250 ila 350” süpermarketten söz ediyor; rakamlar arasındaki fark, sayımın sonradan büyüdüğünü düşündürüyor. Unit 42 de ilk dalgayı “yaklaşık 700” noktayla aktarıyor.

France 24'ün aktardığına göre Paris savcılığı, saldırganların cihazların web arayüzlerinden kontrolü ele geçirdiğini, süresiz ve anormal buz çözme döngüleri başlattığını ve sıcaklık alarm sensörlerini devre dışı bıraktığını tespit etti. Unit 42, birden fazla kaynağa dayanarak dolap sıcaklıklarının 50 dereceye kadar çıktığını yazıyor. Cybersecuritynews.com savcılığa dayanarak büyük gıda kayıplarından ve yaklaşık 20 yangından söz ediyor; yangın sayısını yalnızca bu kaynakta görebildim. Unit 42 de yangınları “bazı vakalarda” diye geçiyor.

Fransa’nın siber güvenlik merkezi CERT-FR, 12 Ekim’de CERTFR-2026-ALE-012 numaralı uyarıyı yayımladı ve 13 ve 16 Ekim’de güncelledi. Uyarıda adı geçen ürünler Copeland xweb, Dixell xweb ve Danfoss’un AK-SC ile AK-SM serileri. Uyarı herhangi bir CVE listelemiyor ama asıl sorunu açıkça söylüyor: “Yönetim arayüzünü internete açmak iyi uygulamalara aykırıdır.” Kesin giriş yolu ise hâlâ doğrulanmış değil. Unit 42, cihazların zafiyetli yazılım ya da kolayca bulunan varsayılan parolalarla çalıştığına dair “yaygın spekülasyondan” bahsediyor. DutchNews’e göre Danfoss AFP’ye, etkilenen sistemlerin çoğunun eski olduğunu ve artık güvenlik güncellemesi almadığını söyledi.

Fransız Kan Kurumu (EFS) da üç soğuk depolama tesisinin etkilendiğini doğruladı. Malwarebytes, personelin kan ürünleri zarar görmeden müdahale ettiğini aktarıyor. Unit 42 de kan ürünlerinin bozulduğuna dair kanıt olmadığını yazıyor.


İkinci dalga ne kadar büyüktü?

1'i 2 Kasım’a bağlayan gece aynı tablo bu kez Belçika, Lüksemburg, İsveç ve Hollanda’da görüldü. DutchNews’in derlemesine göre Delhaize, Flaman ve Valon bölgelerindeki ve Lüksemburg’daki bazı mağazalarının etkilendiğini doğruladı; sabaha karşı dörtte mağaza müdürlerine mesaj attı ve bazı şubeler stoku kurtarmak için soğutmalı tır kiraladı. Carrefour, Belçika’daki 700 mağazasından 15'inin vurulduğunu açıkladı. Colruyt’a göre bağımsız işletilen beş Spar mağazası benzer sorun yaşadı. İsveç’te Coop orta İsveç’teki altı mağazada sorun bildirdi; güneydeki bir Ica mağazası dolaplarının 50 dereceye ayarlandığını söyledi. NOS, Belçika’da Copeland ekipmanlarının da hedef alındığını aktardı.

Ülke ve mağaza sayılarında kaynaklar uyuşmuyor. Unit 42 ikinci dalganın “en az 10 Avrupa ülkesine daha” yayıldığını ve “100–115'in üzerinde perakende noktasını” etkilediğini yazıyor. BleepingComputer altı ülkede 115'ten fazla mağazadan bahsediyor. France 24'e göre en az dokuz ülke etkilendi, RetailDetail ise en az on iki ülke diyor. Kesin olan şu: ikinci dalga, Fransa’daki ilk dalgadan daha dağınık ve daha küçük ölçekliydi.


Kim yaptı?

İki dalga için iki ayrı iddia var ve bunları birbirine karıştırmamak gerekiyor.

Ekim saldırısı için Fransa 9 Kasım’da resmî bir suçlama yaptı. Barrot, saldırının “İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından gerçekleştirildiğini” söyledi ve bunu “ulusal topraklarımızda sabotaj amaçlı ilk büyük ölçekli siber saldırı” diye niteledi. Paris savcılığı, IRGC’nin Elektronik ve Siber Merkezi’ne bağlı saldırgan siber birim Shahid Kaveh hakkında adli soruşturma açtı. Soruşturma birimin başını ve iki yardımcısını hedef alıyor. Savcılığın gösterdiği deliller Farsça kullanımı, İran’daki terminallere uzanan IP adresleri ve birimle ilişkilendirilen bir saldırı örüntüsü. Fransa İran büyükelçisini Dışişleri’ne çağırdı ve Avrupa düzeyinde yaptırım istedi. RetailDetail, Barrot’nun saldırıyı Shahid Kaveh’e bağlı CyberAveng3rs grubuna yüklediğini de yazıyor; bu grup adını yalnızca bu kaynakta gördüm. Tanıdık bir isim: CISA’nın 2023 tarihli AA23-335A uyarısı, IRGC bağlantılı CyberAv3ngers’ın varsayılan parolalı ya da parolasız İsrail yapımı Unitronics PLC’lerini ele geçirdiğini anlatıyordu. Bu uyarıya göre aralarında en az 34'ü ABD su ve atık su sektöründe olmak üzere en az 75 cihaz etkilenmişti.

İkinci dalga ise başka bir hikâye. Unit 42'ye göre 3 Kasım’da Rusya yanlısı hacktivist gruplar NoName057(16) ve Z-Pentest, Telegram’dan saldırıları üstlendi. Unit 42 bu iddiaları “doğrulanmamış” olarak niteliyor. RetailDetail’e göre pek çok uzman da kuşkulu, çünkü gruplar kanıt sunmadı ve bu tür saldırılarla bilinmiyorlar. İkinci dalgada İran’ın da parmağı olup olmadığı belirsiz. France 24 haberinde Barrot yalnızca Fransa’daki saldırılardan söz ediyor. Cybersecuritynews.com’a göre Fransa’nın siber güvenlik ajansı ANSSI’nin başı Vincent Strubel, EFS tesislerine yönelik saldırıların aynı faile atfedilmediğini söyledi.


Washington ne dedi?

CISA, FBI, Sağlık Bakanlığı (HHS), Tarım Bakanlığı (USDA) ve Ulaştırma Bakanlığı (DOT) 5 Kasım’da ortak bir bilgi notu yayımladı. Not, “kötü niyetli siber aktörlerin” perakende market ve soğuk depolama tesislerindeki yamasız ya da internete açık elektronik sıcaklık kontrolcülerini ve ticari soğutma kontrolcülerini istismar ettiğini söylüyor. Saldırı yolları olarak kimlik doğrulama atlatma, keyfî kod enjeksiyonu ve zayıf yapılandırmalar sayılıyor. Olası sonuçlar arasında envanter kaybı, yangın tehlikesi, ekipman ömrünün kısalması ve operatörün sıcaklığı göremez hâle gelmesi var. Belge ne bir üretici, ne bir olay, ne de bir fail adı veriyor. CISA’dan Chris Butera’nın uyarısı ise net: “Soğutma ve izleme sistemlerine bağımlı her kurum hedef olabileceğini varsaymalı.”

Bu sistemlerin neden kolay hedef olduğu sorusunun cevabı uyarıların kendisinde saklı. Bir mağazanın soğutma kontrolcüsünü çoğu zaman mağaza değil, bakım yüklenicisi yönetir. Uzaktan erişim kolaylık için internete açılır, varsayılan parola değiştirilmez, cihaz üretici desteği bittikten sonra da yıllarca çalışmaya devam eder. Unit 42'nin Cortex Xpanse taramasına göre 5–6 Kasım’da CERT-FR uyarısında adı geçen üreticilere ait 5.000'den fazla cihaz internete açıktı. Unit 42 bunun cihazların zafiyetli olduğu anlamına gelmediğini de not ediyor. Fransa’daki açık cihaz sayısı ise 1–15 Ekim’deki 1.853'ten 16–31 Ekim’de 558'e, 1–6 Kasım’da 316'ya düştü. Yani ilk dalgadan sonra kapılar kapanmaya başladı ama hepsi değil.


Ne yapmalı?

  • İnternetten çıkarın. CISA notu ve CERT-FR uyarısı aynı noktada birleşiyor: kontrol panelleri doğrudan internete açık olmamalı. Uzaktan erişim gerekiyorsa güncel bir güvenlik duvarı ya da VPN arkasından verilmeli. CERT-FR, yüklenici IP’lerini güvenlik duvarında filtrelemeyi yalnızca acil bir geçici önlem olarak görüyor. Bağlantıyı kesmeden önce sigorta poliçesinin koşullarını kontrol etmenizi de öneriyor.
  • Parolaları değiştirin. Varsayılan parolaları kaldırın ve mümkün olan yerde oltalamaya dayanıklı MFA kullanın. Danfoss cihazlarında CERT-FR’ın önerdiği gibi güvenlik seviyesini “Strict” moda alın.
  • Ağı ayırın. OT cihazlarını iş ağından ayrı bir VLAN’a taşıyın ve değişiklik yapabilecek cihaz ve IP’leri izin listesiyle sınırlayın.
  • Yamalayın ya da emekliye ayırın. Ürün yazılımını güncel tutun. Üreticinin artık desteklemediği cihazları tespit edip değiştirin.
  • Ayar noktalarını izleyin. Makul sıcaklık sınırları tanımlayın ve sapmalarda alarm üretin. Saldırganlar sensör alarmlarını kapattığı için alarmın kontrolcüden bağımsız bir kanaldan da gelmesi akıllıca olur. Günlük kaydını açın; kayıt tutamayan cihazlarda ağ trafiğini toplayın. Buz çözme programları dâhil tüm yapılandırmayı gözden geçirin.
  • Ele geçirilmiş cihazı temizleyin. CERT-FR cihazı yeniden başlatmayı ya da fabrika ayarlarına döndürüp yeniden yapılandırmayı öneriyor. Ama sıfırlamanın tek başına yetmediği uyarısını da ekliyor: kalıcılığı siler, cihaz ise açık kaldığı sürece yeniden enfekte olabilir. Yedekleri çevrimdışı tutun ve test edin.
  • Kendi maruziyetinizi ölçün. Mağaza ve depolarınıza ait genel IP adreslerini dışarıdan tarayın ya da internet tarama servislerinde kendi adreslerinizi arayın. Bakım yüklenicinize hangi cihaza nereden bağlandığını yazılı olarak sorun. ABD’deki kurumlar şüpheli faaliyeti CISA’ya ya da FBI’ın IC3'üne bildirebilir.

Kaynaklar:

Furkan Çalışkan, tehdit istihbaratı, zararlı yazılım analizi ve OSINT üzerine çalışıyor ve yazıyor. Tüm yazıları →

“Dondurucunun Kapısını Kim Açtı?” 9 Kasım 2026 tarihinde Olay Müdahale bölümünde yayımlandı.

Olay Müdahale bölümünden

Fidye Yazılımı

Vanderbilt’te Fişi Çekilen Pazartesi

Nashville’deki Vanderbilt Üniversitesi, 9 Kasım’da tüm topluluğuna cihazlarını kapatıp kampüs ağından çıkmasını söyledi. BYOD adlı fidye yazılımı çetesi verileri şifrelediğini ve bir milyondan fazla Sosyal Güvenlik numarası çaldığını iddia ediyor; üniversite veri hırsızlığını doğrulamış değil.

APT

Kuyuya Atılan Zehir

Sekoia, meşru siteleri, sahte kopyaları ve bir Ukrayna analitik servisini iPhone ve Android ziyaretçilerine istismar zinciri sunmak için kullanan bir kampanyayı orta-yüksek güvenle APT29'a bağlıyor. Kullanılan açıkların hepsi çoktan yamalanmış; hedef, güncellemeyi erteleyenler.

Şehrin en iyi yazıları, her pazar sabahı.

Yalnızca İstanbul okurlarına: haftanın seçkisi, öyküler ve karikatürler.